Kaynak (orijinal makale)
Finka LR, Ward J, Farnworth MJ, Mills DS. (2019). Owner personality and the wellbeing of their cats share parallels with the parent-child relationship. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0211862
Bu makale Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı altında yayımlanmıştır. Uygun atıf vererek paylaşabilir, yeniden kullanabilir ve dağıtabilirsiniz.
1. Araştırma hangi sorudan yola çıktı?
İnsan kişiliği ilişkilerimizi etkiler. Birçok çalışma ebeveyn kişiliğinin çocukların yaşam tarzı ve duygusal durumuyla bağlı olduğunu gösteriyor. Evcil hayvanlar ile sahipler arasında benzer bir şey olabilir mi?
Bu makale buna baktı. Araştırmacılar sahiplerin kişiliğinin kedilerin davranışı, sağlığı, yaşam ortamı ve genel refahıyla istatistiksel olarak bağlı olup olmadığını analiz etti. Ana soru şuydu: Kedi refahı sahip kişiliğiyle ilişkili mi?
2. Çalışma nasıl yapıldı?
3331 kedi sahibi çevrimiçi ankete katıldı. Kendi kişiliklerini ve kedileri hakkında ayrıntılı bilgi bildirdiler. Kişilik Beş Büyük Faktör modeliyle (dışadönüklük, uyumluluk, özenlilik, nörotisizm, açıklık) ölçüldü. Kedi için anket sağlık, fazla kilolu olma, kronik rahatsızlıklar, saldırganlık ve korku, iç/dış mekân erişimi ve sahibin ilişki memnuniyetini sordu. Ekip kedinin yaşı, cinsi ve sahip demografisini kontrol eden istatistiklerle tutarlı bağların kalıp kalmadığına baktı.
3. Ana sonuçlar
Sahiplerde yüksek nörotisizm kedide daha fazla bildirilen kaygı ve stresle ilgili davranış, daha fazla saldırganlık veya sorun davranış ve sahibin kediyi fazla kilolu veya kronik rahatsızlıklı bildirme olasılığının daha yüksek olmasıyla ilişkiliydi. Dış mekân erişimi genelde daha düşüktü. Yüksek dışadönüklük kedide daha fazla dış mekân erişimiyle ilişkiliydi. Yüksek uyumluluk daha yüksek ilişki memnuniyetiyle; yüksek özenlilik kedide daha az bildirilen saldırganlık, kaygı veya kaçınmayla bağlıydı. Çalışma neden-sonuç kanıtlamaz; bakım verenin kişiliği ile bakılanın durumunun bağlı olabileceğini ve aynı davranışın farklı sahiplerce farklı yorumlanabileceğini öne sürer.
4. Bu sonuçlar neden ortaya çıkabilir?
Sahip kişiliği kediye nasıl davranıldığını, günlük yapıyı ve sağlık bakımını etkileyebilir. Örneğin endişeli bir sahip güvenlik için kediyi içeride tutabilir, bu da aktiviteyi azaltabilir. Kedi davranışı da sahip bildirimiyle değerlendirildi, dolayısıyla gözlemcinin yorumu sonuçları etkileyebilir.
5. Ebeveyn–çocuk araştırmasıyla paralel
Makale ebeveyn nörotisizminin çocuklarda daha fazla bildirilen duygusal zorlukla bağlı olduğunu belirtiyor; kedilerde de benzer bir örüntü görüldü. Yani bakım verenin kişiliği ile bakılanın refahı arasında istatistiksel bir bağ olabilir.
6. Sınırlamalar
Bu kesitsel bir anketti. Sahibin kişiliğinin kedinin davranışını mı değiştirdiğini, tersini mi yoksa ikisini mi söyleyemeyiz. Kedi sağlığı ve davranışı klinik değerlendirme değil sahip bildirimiyle ölçüldü.
7. Neyi çıkarabiliriz
Makale sahipleri suçlamaz. İlişkiyi bir sistem olarak görmeye davet eder. Kedinin davranışını anlamaya çalışırken yalnızca cins veya eğitimi değil ortamı ve sahibin duygusal iklimini de düşünebiliriz. Öngörülebilir rutin ve sakin etkileşim kediler için önemlidir. Sahibin kişiliği kolay değişmeyebilir ama yaşam tarzı ve bakım alışkanlıkları ayarlanabilir—bu da zamanla kedinin yaşam kalitesini etkileyebilir.
Özetle
Sahip kişiliği kedilerin davranışı, sağlığı ve yaşam tarzıyla istatistiksel olarak bağlıydı. Kedinin refahını anlamak sahibin eğilimlerine ve bakım biçimine bakmakla bağlantılıdır.
Kaynak (CC BY 4.0)
Finka LR, Ward J, Farnworth MJ, Mills DS. (2019). Owner personality and the wellbeing of their cats share parallels with the parent-child relationship. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0211862
© 2019 The Authors. Published under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).